HỘI CHỨNG BÀN CHÂN BẸT Ở TRẺ: NHẬN BIẾT SỚM VÀ XỬ TRÍ ĐÚNG CÁCH

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc phía trong bàn chân thấp hoặc khó nhận thấy khi trẻ đứng chịu trọng lượng. Đây là đặc điểm khá phổ biến trong những năm đầu đời, bởi hệ xương, cơ, gân và dây chằng của trẻ vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Vì vậy, việc thấy lòng bàn chân phẳng không đồng nghĩa trẻ chắc chắn mắc bệnh lý cần điều trị.

Điều quan trọng là cha mẹ cần quan sát cả hình dạng bàn chân, độ linh hoạt, dáng đi và khả năng vận động của trẻ. Một số trường hợp chỉ cần theo dõi trong quá trình phát triển, trong khi bàn chân bẹt gây đau, cứng hoặc ảnh hưởng chức năng cần được đánh giá chuyên môn để lựa chọn hướng xử trí phù hợp.

Triệu chứng bàn chân bẹt ở trẻ

Ở trẻ sơ sinh, lòng bàn chân thường chưa có vòm rõ. Lớp mô mềm dưới lòng bàn chân còn dày cùng hệ thống cơ và dây chằng chưa trưởng thành khiến bàn chân trông phẳng hơn. Khi trẻ lớn lên, thường xuyên đứng, đi và vận động, vòm chân có thể dần hình thành.

Cha mẹ có thể quan sát dấu chân của trẻ trên giấy sau khi làm ẩm nhẹ lòng bàn chân. Nếu phần giữa dấu chân có khoảng khuyết, vòm chân vẫn có thể hiện diện. Ngược lại, dấu chân gần như phủ kín lòng bàn chân có thể gợi ý vòm thấp. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ giúp quan sát ban đầu, không thể thay thế việc thăm khám.

Tư thế khi đứng cũng cung cấp nhiều thông tin. Nếu cổ chân nghiêng vào trong, gót chân lệch hoặc bàn chân đổ vào trong khi chịu lực, phụ huynh nên theo dõi kỹ. Trẻ có thể bước không vững, dễ vấp ngã, nhanh mỏi khi chạy nhảy hoặc than đau ở lòng bàn chân, gót chân, cổ chân hay đầu gối.

Những nguyên nhân có thể liên quan đến bàn chân bẹt

Bàn chân bẹt ở trẻ có thể hình thành do nhiều yếu tố. Đặc điểm gia đình là một yếu tố đáng lưu ý vì cấu trúc xương, độ mềm của dây chằng và mức độ linh hoạt của các khớp có thể có tính di truyền.

Một số trẻ có dây chằng lỏng hoặc độ linh hoạt khớp cao khiến vòm bàn chân dễ hạ thấp khi đứng. Ngoài ra, bất thường bẩm sinh của xương và khớp bàn chân cũng có thể làm thay đổi hình dạng hoặc chức năng của vòm.

Chấn thương ảnh hưởng đến xương, khớp hoặc các mô nâng đỡ cũng có thể làm thay đổi khả năng chịu lực của bàn chân. Một số bệnh lý liên quan đến cơ, thần kinh hoặc mô liên kết cũng có thể đi kèm tình trạng vòm chân thấp.

Không nên khẳng định trẻ bị bàn chân bẹt chỉ vì đi chân đất hoặc sử dụng dép có đế phẳng. Việc lựa chọn giày dép phù hợp chủ yếu nhằm giúp trẻ thoải mái, vừa chân và ổn định trong quá trình vận động.

Hỗ trợ bàn chân bẹt bằng phương pháp bảo tồn

Không phải trẻ có bàn chân bẹt đều cần điều trị. Nếu trẻ không đau, vận động bình thường và bàn chân linh hoạt, việc theo dõi sự phát triển có thể là lựa chọn phù hợp.

Khi xuất hiện triệu chứng hoặc có vấn đề về chức năng, các phương pháp bảo tồn có thể được cân nhắc. Vật lý trị liệu và bài tập vận động có thể giúp tăng cường sức mạnh cơ bàn chân, cổ chân và cẳng chân, đồng thời cải thiện khả năng kiểm soát tư thế.

Một số hoạt động thường được hướng dẫn gồm nhón gót, đứng bằng một chân, nhặt vật nhỏ bằng ngón chân hoặc lăn bóng nhẹ dưới lòng bàn chân. Bài tập cần phù hợp với độ tuổi, thực hiện vừa sức và không gây đau.

Trong một số trường hợp có bất thường cơ học, chuyên gia có thể cân nhắc dụng cụ chỉnh hình bàn chân. Việc lựa chọn cần dựa trên đặc điểm cụ thể của trẻ, không nên tự mua sản phẩm nâng vòm và sử dụng kéo dài khi chưa được đánh giá.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.

Khi nào cần cân nhắc phẫu thuật?

Phẫu thuật không phải lựa chọn ưu tiên đối với phần lớn trẻ có bàn chân bẹt. Những trường hợp không có triệu chứng hoặc chỉ biểu hiện nhẹ thường được theo dõi và ưu tiên các biện pháp bảo tồn.

Can thiệp phẫu thuật chỉ có thể được xem xét trong một số tình huống đặc biệt, chẳng hạn bàn chân bẹt cứng, có bất thường cấu trúc rõ ràng, gây đau kéo dài hoặc ảnh hưởng đáng kể đến chức năng mà các phương pháp phù hợp trước đó không mang lại kết quả. Quyết định cần dựa trên thăm khám trực tiếp, đánh giá chức năng và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh khi cần.

Cha mẹ nên theo dõi trẻ như thế nào?

Khi phát hiện lòng bàn chân của con phẳng, cha mẹ không nên vội vàng tìm cách thay đổi hình dạng bàn chân bằng mọi biện pháp. Hãy quan sát dáng đứng, dáng đi, khả năng chạy nhảy và những biểu hiện khó chịu của trẻ theo thời gian.

Nếu trẻ đau kéo dài, bàn chân cứng, thường xuyên vấp ngã, hạn chế vận động, dáng đi thay đổi hoặc chỉ một bên bàn chân bị bẹt rõ, nên đưa trẻ đi kiểm tra. Ngược lại, trẻ không đau và vẫn hoạt động bình thường có thể chỉ cần được theo dõi định kỳ.

Phân biệt đúng bàn chân phẳng trong quá trình phát triển với bàn chân bẹt có triệu chứng sẽ giúp tránh điều trị quá mức. Đồng thời, phát hiện đúng trường hợp cần hỗ trợ sẽ tạo điều kiện để trẻ duy trì dáng đi ổn định, vận động thoải mái và phát triển hệ cơ xương phù hợp theo từng giai đoạn.